Niet gecategoriseerd

Als je het over taxidermie hebt, in de volksmond vaak opzetten of prepareren genoemd, denken veel mensen aan bijvoorbeeld het eekhoorntje bij opa aan de muur. Taxidermie is echter veel meer dan dat.

De basis van de taxidermie is het zo behandelen van de huid dat ‘het dier’ lang goed blijft en het er uitziet alsof het nog leeft. Hiervoor halen we de huid van het dode dier af, behandelen hem zodat hij niet vergaat en plaatsen hem vervolgens om een kunstvorm van bijvoorbeeld houtwol of schuim. Dit is de bekendste van de toegepaste technieken binnen de taxidermie maar er is meer.

Andere vormen van prepareren zijn:
-vloeistofpreparaten (‘op sterk water zetten’)
-corrosiepreparaten (alleen bloedvaten zijn m.b.v. kunsthars zichtbaar gemaakt)
-skeletteren (schone botdelen van het dier zijn als ‘geraamte’ weer in elkaar gezet)
-plastineren (weke delen zijn m.b.v. o.a. siliconen houdbaar gemaakt, deze techniek gebruiken ze onder andere bij Bodyworlds)
-diaphoniseren (preparaat in glycerine waarbij het skelet is gekleurd)
-drogen (delen van dieren zijn gedroogd wat ze langer houdbaar maakt
-etc.

Naast vogels en zoogdieren kunnen allerlei andere levensvormen geprepareerd worden. Je kan hierbij denken aan amfibieën, reptielen, vissen, maar ook ongewervelde dieren en planten. We hebben geen ‘algemene manier van prepareren’ welke voor alle levensvormen kan worden gebruikt. In sommige gevallen is prepareren zelfs niet goed mogelijk of alleen met een slecht resultaat. Als alternatief kan soms een afgietsel worden gemaakt. Zowel geprepareerde levensvormen als afgietsels moeten in meer of mindere mate bij worden (bij)-gekleurd.

Het grootste deel van de in Nederland levende dieren zijn beschermd. Dit kan zijn door wereldwijde-, Europese- of Nederlandse wetgeving. In een enkel geval (vaak bij jachtwild) kunnen de regels zelfs per provincie en per periode verschillen.

Meer informatie op de site van het ministerie. (Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland)

Het feit dat bijna alle dieren in Nederland zijn beschermd wil niet zeggen dat ze niet geprepareerd mogen worden. Om alle wetgeving rond (dode) dieren hier te gaan uitleggen gaat wat ver maar als u zich aan een aantal richtlijnen houdt is de kans groot dat u niet illegaal bezig bent. Wilt u zich in de nieuwe regelgeving verdiepen, dan kunt u misschien eens ‘Googelen’ op de volgende onderwerpen. (waarschuwing: juridische taal met erg veel verwijzingen)

– EU Basisverordening (CITES verdrag)
– Vogel- en Habitatrichtlijn
– Benelux verordening
– Omgevingswet
– Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL), hoofdstuk 11

Vogels, geen jachtwild.
Voor inheemse vogels (officieel Vogelrichtlijn-soorten) geldt in Nederland een meldplicht in het systeem van RVO. Dit betekend dat u de gevonden vogel binnen drie dagen in dit systeem moet aanmelden en voorzien van een merkteken, verstrekt door RVO. De meeste mensen hebben deze merktekens niet (zijn aan te vragen via de site van RVO maar dit duurt tot 14 dagen) en daarom is het ook mogelijk om naar een preparateur te gaan die deze merktekens wel heeft. De melding wordt dan door de preparateur in het systeem van RVO gedaan waardoor de vogel ‘legaal’ is.

(boekje over de wet rond vogels: Vogels en de wet, Harm Dotinga)

Zoogdieren, geen jachtwild.
Voor deze groep van dieren gelden andere regels dan voor vogels, het dier hoeft niet te worden aangemeld in een systeem. Als u een zoogdier vindt moet u hierbij een ‘verklaring van legale herkomst’ hebben die u zelf mag opstellen. Dit is wel wat minder vrijblijvend dan het op het eerste gezicht lijkt, de verklaring moet aan een aantal eisen voldoen. U kunt een verklaring hier downloaden. Een preparateur zal u, als u het dier ter preparatie aanbiedt, naar deze verklaring vragen. (U kunt de verklaring ook samen met de preparateur invullen)

Jachtwild.
Ook hiervoor dient u een verklaring van legale herkomst/afschot te hebben. U kunt deze verklaring hier downloaden.

Dieren welke onder CITES vallen.
(Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, wereldwijde wetgeving)

Wanneer het om een dier gaat waarbij CITES papieren behoren, (dit kunnen wilde maar ook gekweekte dieren zijn) dient u zelf voor de juiste CITES documenten zorgen. Neemt u hiervoor contact op met RVO, de uitvoeringsinstantie van het ministerie van Economische Zaken.

Als u niet weet onder welk beschermingsregime het dier valt kunt u kijken op Spiecies+.

Aan het bovenstaande kunnen geen rechten worden ontleend.

Als u een dood dier heeft gevonden dat u graag wilt laten prepareren kunt u hem het best in een plastic zak (niet in kranten of ander papier wikkelen) in de vriezer bewaren.

Indien het om een vogel gaat en u zelf merktekens van RVO (met een uniek nummer) hebt kunt u het dier aanmelden. Hebt u geen merktekens dan kan de preparateur dit voor u doen. U dient wel binnen drie dagen na de vondst, de vogel bij een preparateur af te leveren. Als het om een zoogdier gaat dient u een ‘verklaring van legale herkomst‘ in te vullen. (Dit kunt u ook samen met de preparateur doen)

Meer informatie onder ‘Wetgeving‘.

Zoönosen
Dode dieren kunnen bacteriën en ander ziekteverwekkers bij zich hebben waardoor u voorzichtig moet zijn met het hanteren van dode dieren. Er zijn ziekten welke van dier naar mens kunnen worden doorgegeven, de zoönosen. Het invriezen van dode dieren heeft vrijwel nooit een preventief effect op de overdracht van ziektekiemen, was uw handen daarom altijd goed na het hanteren van het (bevroren) dier.

Parasieten
Dieren kunnen parasieten bij zich hebben welke ziekten bij zich kunnen dragen waar mensen ook ziek van kunnen worden. (Bijvoorbeeld teken met de Borrelia burgdorferi bacterie welke de ziekte van Lyme kunnen veroorzaken). Bepaalde ziekten (bijvoorbeeld de Vossenlintworm) kunnen via de eitjes worden doorgegeven.